Artikel De Limburger
José Lenders leert mensen (werk)stress om te zetten in passie: ‘ik sukkelde twaalf jaar met mijn gezondheid totdat het kwartje viel’
Stress is een van de belangrijkste factoren voor (langdurige) uitval op het werk. José Lenders heeft, gebaseerd op eigen ervaring, een aanpak ontwikkeld die mensen leert werkstress om te zetten in passie. Het ‘Passie Protocol’ is al doorgedrongen tot de Universiteit Maastricht.
Verhaal
Door Gertie Driessen
Ervaring is de beste leermeester. Dat geldt zeker voor José Lenders (65) uit Maasbree, die met haar counselingsbureau PASSIE-protocol in Venlo is gevestigd. Wat stress en het kwijtraken van je eigen ‘ik’ kan veroorzaken, heeft ze persoonlijk ondervonden. Net zoals ze zelf ook weer uit de put is geklauterd. Heeft ontdekt dat je het leven veel beter aankunt, als je vanuit je eigen natuur, je eigen zingeving handelt.
Twaalf jaar lang kwakkelde José, die opgroeide op een boerderij in Lomm, met haar gezondheid na een darminfectie die ze opliep in India. Ook toen de infectie weg was, bleef ze moe en futloos. Op een gegeven moment had ze niet eens de kracht meer om te lopen en zat ze vooral in een rolstoel. Onderzoeken in het ziekenhuis leverden niets op. Zelf snapte ze er niets van. „Ik ben opgegroeid op een boerderij en weet wat hard werken is. Dat artsen me impliciet van aanstellerij betichtten - het zou wel tussen de oren zitten - kon er bij mij niet in.” Uiteindelijk besloot ze zich af te zonderen in een huisje op de Veluwe voor een innerlijke zoektocht.
„Langzaam drong het besef door dat ik eigenlijk altijd had gedaan wat anderen van mij verwachtten. Dat ik altijd wilde pleasen uit angst in de steek gelaten te worden. Maar de enige die ik in de steek had gelaten, was ik zelf. Ik was mezelf kwijtgeraakt. Toen dat kwartje viel, heb ik mezelf de vraag gesteld ‘durf ik voortaan trouw te zijn aan mezelf?’ Ik besloot met dit nieuwe inzicht een eigen praktijk te beginnen.”
Lenders, als sociaal-cultureel werker al gewend om mensen te begeleiden in persoonlijke processen, nam de praktijk over van een bevriend kinesioloog. Aanvankelijk bestond haar klantenkring uit een zeer divers publiek, maar op een gegeven moment besloot ze zich toe te leggen op een specifieke doelgroep: mensen die op het werk vastlopen en daardoor gedwongen zijn zich te ontwikkelen.
„Bij die doelgroep gaat het minder om spirituele ontwikkeling, maar mijn missie blijft dezelfde. Waar het om draait, is je eigen zingeving vinden. Herontdekken wie je van nature bent. Stress is de weg daar naar toe. Want er zit een patroon in waar mensen stress van krijgen. Het gaat doorgaans om hele basale dingen. Bang zijn in de steek gelaten worden, je altijd verantwoordelijk voelen, denken dat je moet voldoen aan de verwachtingen van anderen, je niet gehoord voelen. Daardoor reageer je anders op situaties dan je van nature zou doen. De kunst is dus leren ontdekken wie je bent zonder die angsten. En vandaaruit te durven handelen.
José heeft haar aanpak vervat in een boek
Het klinkt misschien zweverig, erkent José, maar dat is het in de praktijk absoluut niet. Haar aanpak, het Passie Protocol, bestaat uit zes stappen die ze voorzien van voorbeelden, oefeningen en tips heeft vastgelegd in het boek ‘Van werkstress naar passie’. Dat haar aanpak effectief is, blijkt wel uit de groeiende klantenkring: het UWV in Venlo, VieCurie Medisch Centrum, een aantal gemeenten, arbodiensten die binnen alle segmenten van het bedrijfsleven werken. Soms gaat het om mensen die tijdelijk uitgevallen zijn, soms om mensen die op zoek moeten naar een andere baan, en soms om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Inmiddels heeft de Universiteit Maastricht de aanpak van de Maasbreese ontdekt als interessant studiemateriaal voor studenten van de opleiding sociale geneeskunde. Zo was de toepassing van het Passie Protocol bij zorgpersoneel al onderwerp van een afstudeeropdracht. De conclusie: de methode is onderscheidend anders dan wat tot dusver in literatuurstudies beschreven staat en de geïnterviewde zorgmedewerkers hebben er veel baat bij gehad.
Voor José Lenders en haar medecoaches is dit werk geen baan maar een passie. Dat gunnen ze iedereen. „Wat trouwens niet wil zeggen dat betaald werk voor iedereen de juiste oplossing is. Soms komen we tot de conclusie dat een baan niet meer gaat. Er zijn nog zoveel andere manieren om zingeving te geven aan je leven. Wat dat is, helpen wij je ontdekken. ”